Hiztegia

A | B | C | D | E | F | G | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V | X | Z
ikútu. UKÚTU. 1. ikutu. (a). du aditza. Tocar. 2. ikutu, ikutúa. (b). izena. Golpecito, toque, retoque. Ikututxo bat eiñ orduko garajera daroia kotxia./ Obria akabatzeko ikutu batzuk falta jaku. tóntotik ikutúik pe ez éuki. (c). esapidea. No tener un pelo de tonto. Orrek etxaukak tontotik ikutuik pe. 3. ikutu, ikutúa. (c). izena. Antz puxka bat.   Cierto parecido. Aittak pe badauka aittan ikutua./ Nik orri aman ikutua artzen jat. Pertsonez, batik bat. 4. ikutu, ikutúa. (c). izena. Zoro ikutua. I, Perikok ikutua etxaukak puxkat?/ Oiñ arte eztok sekula ain gaizki ibili, beti euki jok ikutua, baiña.
il. Ik. ill.
ilban, ilbana. (b). izena. Albaina.   Hilván. Lenengo ilbana pasau marketatik; ointxe eitten dana. Maria.
ilbándu. (c). du aditza. Hilvanar. Erropia, josi aurretik, ilbandu ein biar izaten da.
ilbárri. 1. ilbarri. (c). izena. Luna Nueva. Noiz da ilbarri? Mugagabean, eta honelako testuinguruetan, batik bat. Ant. ilbéte. 2. ilbarri, ilbarríxa. (c). izena. Luna creciente. Haltza da hilberrian (maiatzekoan) bota behar den zuhaitz bakarra Ilbarrikuak; orduantxe dau orrek [altzak] kalidadia fuertia, onen-onenian orduan botatakuak, ia beste erozein eur letxe auentatzen dau. Sebas. Askok ilargia hazten dagoeneko sasoiari soilik esaten dio ilgora, eta ilbarri, berriz, argirik batere gabe dagoen egunari, ilargi berri egunari, alegia. Beste askok ilbarri darabil bi kasuetan. Sin. ílgora. Ant. ílbera.